İlerletici pas, topu rakip kaleye belirgin biçimde (Opta tanımıyla en az %25) yaklaştıran başarılı pastır; topu öne taşıma ise oyuncunun topla en az 5 metre ileri koşmasıdır. İkisi de 'oyunu ileri götüren' oyuncuyu bulur.
Pas sayısı ve pas isabeti, yan ve geri pasları da sayar; bu yüzden en çok pas yapan oyuncu genellikle stoperdir. İlerletici pas (İngilizce progressive pass) bu kusuru düzeltir: yalnızca topu kaleye doğru anlamlı biçimde götüren paslar sayılır. Opta'nın kullandığı tanım, topun hücum üçte ikilik alanda kaleye olan uzaklığını en az %25 azaltan başarılı pastır; FBref/StatsBomb ise 10 metre ilerleme ölçütünü kullanır. Tanımlar biraz farklı ama fikir aynıdır: "oyunu ileri taşıyan pas".
Topu öne taşıma (İngilizce progressive carry) aynı fikrin koşuyla yapılanıdır: oyuncu topu ayağında en az 5 metre ileri götürüyorsa sayılır. Kanatlarda çalım atan oyuncular ve topu ileri süren stoperler burada öne çıkar. Türkçe basında Opta sözlüğü "öne oynama", "dikine oynama" ve "öne taşıma" karşılıklarını kullanır; SkorMerkez "ilerletici pas" ve "topu öne taşıma" der.
Neden önemli? Bir orta saha oyuncusu %92 pas isabetiyle maç bitirebilir ama hepsi yan pastır; başka bir oyuncu %78 isabetle 12 ilerletici pas yapıp iki gol pozisyonu üretmiştir. İkincisi oyunu "ileri götüren" oyuncudur; taraftarın "topu döndürüp duruyorlar" şikâyetinin sayısal karşılığı ilerletici pas azlığıdır.
Dürüst not: Pas başlangıç ve bitiş koordinatı gerektiren bu ölçü SkorMerkez'in bugünkü veri paketinde yoktur; sitede gösterilmez. Maç analizlerinde en yakın karşılığı "şut pası" (key pass, doğrudan şuta giden pas) ve asist sayısıdır.
Hayır. Şut pası doğrudan şuta giden pastır; ilerletici pas şutla bitmese de topu ileri götüren pastır.
Hayır; tanım gereği pas topu kaleye yaklaştırmalıdır.
← Saha hakimiyeti (field tilt) nedir?