Gol beklentisi (xG), bir şutun gol olma ihtimalini 0 ile 1 arasında bir sayıyla söyler; bir takımın maçtaki xG'si, ürettiği pozisyonlardan normalde kaç gol beklendiğidir.
Futbolda herkesin kullandığı bir cümle vardır: "O pozisyon on maçta dokuz kere gol olur." Gol beklentisi (İngilizce expected goals, kısaca xG) tam olarak bu cümleyi sayıya çevirir. Geçmişte oynanmış yüz binlerce maçtaki şutlara bakılır: şut nereden çekildi, kaleye uzaklığı ve açısı neydi, ayakla mı kafayla mı, ortadan mı gelmişti, önünde kaç savunmacı vardı, penaltı mıydı? Benzer şutların yüzde kaçı gol olmuşsa yeni şuta da o değer verilir. Penaltı yaklaşık 0,76 xG'dir; ceza sahası dışından sıradan bir şut 0,03-0,05; boş kaleye bir metreden vuruş 0,95 ve üstü.
Bir takımın maçtaki xG'si, çektiği tüm şutların bu değerlerinin toplamıdır. "Galatasaray 2,3 – Fenerbahçe 0,9" demek, iki takımın ürettiği pozisyonlardan normalde yaklaşık 2 gol ve 1 gol beklenirdi demektir. Maç 1-1 bittiyse şunu söyleyebiliriz: pozisyon üstünlüğü Galatasaray'daydı, ama bitiricilik ya da rakip kaleci sonucu değiştirdi.
Türkçe spor basınında bu kavram "gol beklentisi" olarak yerleşti (Mackolik, Goal, Sporx bu adı kullanır); bazı yazılarda "beklenen gol" de görürsünüz, aynı şeydir. SkorMerkez'de her zaman "Gol beklentisi (xG)" yazarız ki hem Türkçesi hem uluslararası kısaltması bir arada olsun.
xG'yi yanlış okumanın en yaygın yolu tek maçtan büyük sonuç çıkarmaktır. Bir maçta 3 xG üretip 0 gol atmak olur; bu "hak edilmemiş yenilgi" değil, futbolun doğasıdır. xG asıl gücünü 8-10 maçlık dönemlerde gösterir: sürekli xG'sinin altında gol atan bir takımın ya forveti bitiremiyordur ya da kalitesiz şutlar seçiyordur; sürekli üstünde atan takımın ise ya olağanüstü bir golcüsü vardır ya da şansı yakında dönecektir.
Takımın ürettiği pozisyonlardan normalde tam bir gol beklenirdi demek. 1,0 xG ile 3 gol atmak sıra dışı bitiricilik ya da şans, 0 gol atmak ise talihsizlik ya da kötü bitiricilik demektir.
Yaklaşık 0,76. Yani penaltıların dörtte üçü gol olur; kaçan penaltı yalnızca 0,76 gol beklentisini boşa harcar, bir golü değil.
Hayır. xG oynanmış pozisyonların değeridir, gelecek maçın sonucunu söylemez. SkorMerkez bahis oranı ve tavsiyesi yayınlamaz.
Topla oynama (%) ne anlatır? →